تفاوت بین خازن و کنتاکتور چیست؟
تفاوت بین خازن و کنتاکتور چیست؟
خازن یک قطعه الکترونیکی بوده که امکان ذخیره و نگهداری انرژی الکتریکی را فراهم مینماید؛ اما کنتاکتور نوعی کلید الکترومغناطیسی است که در مدارهای الکتریکی توان بالا و برای قطع و وصل نمودن آنها مورد استفاده قرار میگیرد. در ادامه قصد داریم به تفاوت بین خازن و کنتاکتور بپردازیم؛ لطفا تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.
کنتاکتور چیست؟
کنتاکتور جزء یکی از پرکاربردترین قطعات الکترونیکی است که در مدارهای الکتریکی کاربرد دارد. همچنین کنتاکتور یک کلید مغناطیسی بوده که همانند کلیدهای ساده سه فاز شامل 3 کنتاکت اصلی با قدرت به منظور ارتباط تجهیزات و دستگاههای الکتریکی به شبکه و همینطور تعدادی کنتاکتهای کمکی برای استفاده در طراحی مدارهای فرمان است.
در واقع کنتاکتورها بسیار شبیه به رلهها هستند؛ اما از کنتاکتورها معمولا در قطعاتی با آمپر بالا مورد استفاده قرار گرفته میشود. کاربرد کنتاکتورها در تجهیزات الکتریکی نظیر گرمکن برقی، بانکها خازندار، مدار الکتریکی و … مشاهده میشود. کناکتورها در اندازههای مختلفی موجودند.
انواع کنتاکتور و کاربرد آنها
در متن زیر برخی از انواع کنتاکورها را مورد بررسی قرار میدهیم:
• کنتاکتور کوچک: در سیستمهای روشنایی و مدارهای کم بار کاربرد دارد.
• کنتاکتور قدرت: در موتورها و بارهای الکتریکی بزرگ استفاده میشود.
• کنتاکتور خازنی: در کمپرسورها و ماشین آلاتی که خازن دارند، به کار گرفته میشود.
• کنتاکتور بیصدا: در محیطهای اداری و بیمارستانها کاربرد دارد.
• کنتاکتور روشنایی: در تاسیسات روشنایی عمومی استفاده میشود.
• کنتاکتور تیغه چاقویی: در تابلوهای توزیع و همینطور مدارهای قدرت از آنها بهره برده میشود.
خازن چیست؟
خازنها جزء قطعات الکترونیکی هستند که در اغلب مدارهای الکتریکی کاربرد دارند. با به کارگیری از خازن؛ عملیات ذخیرهسازی انرژی صورت میگیرد و از این انرژی ذخیره شده برای ایجاد یک میدان الکتریکی پایدار در مدارها استفاده میشود. داخل خازن یک میدان الکترواستاتیکی (با ثابت) وجود دارد که به طور پیش فرض غیرفعال بوده؛ بعد از این که عملیات ذخیرهسازی ولتاژ آغاز میگردد، این میدان شروع به شارژ شدن میکند.
البته بخش ظرفیت خازن جزء مهمترین بخشها بوده که معمولا هر خازن ظرفیت مشخصی داشته و مقدار تعیین شده انرژی را میتواند ذخیره کند. همچنین واحد اندازهگیری خازن، فاراد است؛ ولی به خاطر این که واحد فاراد شامل مقدار بزرگی میشود، برای اندازهگیری خازنها از واحدهایی اعم از میکروفاراد، نانوفاراد، مگافاراد و … استفاده میکنند.
انواع خازن:
در این بخش انواع خازن را معرفی خواهیم کرد. دستهبندیهای متفاوتی برای خازن وجود دارد که در ادامه به معرفی اجمالی رایجترین عوامل موثر بر این دستهبندیها میپردازیم:
• شکل ساختاری
• دیالکتریک
• ظرفیت
• قطبش
• کاربرد
ساختاز خازنها
ساختار خازنها به گونهای است که از دو ورق کوچک فلزی موازی تولید شدهاند. چنانچه این دو ورق به یکدیگر وصل شوند، خازن همانند سیم عمل میکند. معمولا میان این دو ورق یک ماده دیالکتریک نظیر سرامیک، پلاستیک، هوا و … بوده و اغلب جنس ورقها روی، آلومینیوم، نقره و …. است.
ولتاژ خازنها
به طورکلی به مقدار ولتاژ مشخصی که در خازنها ذخیرهسازی میشود، ولتاژ خازن گفته میشود. هر خازن نیز قابلیت ذخیرهسازی ولتاژ مشخصی را برعهده دارد. این مقدار بر روی آن نوشته شده؛ بنابراین اگر خازنی تهیه کردید و مقدار مشخصی روی آن وجود نداشت، مقدار پیش فرض آن 507 است. البته به هیچ عنوان نباید بیش از حد خازن به آن ولتاژ وارد کنید؛ در این صورت دیالکتریک آن به اصطلاح پلاریزده میشود و عایق بین آن از بین خواهد رفت.
مزایای کنتاکتور و مزایای خازن چیست؟
در ادامه به برخی از مهمترین مزیتهای کناکتور و خازن اشاره خواهیم کرد:
کنتاکتور:
• با بهکارگیری از آن میتوانید چندین محل مختلف را از راه دور کنترل نمایید.
• طول عمر و قدرت آنها نسبت به کلیدهای صنعتی دستی بالاتر است.
• امنیت آن نسبت به کلیدهای دستی صنعتی بسیار بالاتر است.
• امکان طراحی شخصیسازی شده در مدار فرمان اتوماتیک وجود دارد.
• سرعت قطع و اتصال مجدد، بالا است.
خازن:
• انرژی را ذخیره میکند.
• نوع عملکرد آن غیرفعال بوده و انرژی را ذخیره و باز میگرداند.
• در کاهش تلفات انرژی و همینطور بهبود کیفیت برق کاربرد دارد.
• خازنها اغلب با کنتاکور و بارهای القایی هماهنگ میشوند.
• در بهینهسازی مصرف انرژی و پایداری ولتاژ نقش دارند.
نحوه عملکرد کنتاکتور چگونه است؟
معمولا در کنتاکتورها دو هسته وجود دارد که یکی از آنها به طور متحرک و دیگری به طور ثابت عمل میکنند. وقتی که ولتاژ از هسته عبور میکند یک میدان الکترو مغناطیسی ایجاد میگردد که با به کارگیری از آن وضعیت و طرز عملکرد کنتاکتهای داخل قطعه مشخص میشود.
در حقیقت کنتاکتورها همانند کلید اتوماتیک زیمنس برای قطع و وصل کردن جریانهای کوتاه ساخته نشدهاند. همانطور که در متن فوق بیان شد در کنتاکتور یک هسته ثابت و دیگری به صورت متحرک عمل میکند، بخش ثابت با بهرهگیری از یک فنر از بخش متحرک جدا شده است و در کنار یکدیگر تعدادی کنتاکت به صورت عایق متصل گردیدهاند.
به این نکته توجه لازم را داشته باشید که در بعضی اوقات امکان دارد جریان وارد شده به بویین کاهش یابد و یا قطع گردد، در این زمان فنر اتصال بین کنتاکتها را به طور موقت و به صورت اتوماتیک قطع میکند.
نحوه عملکرد خازن چگونه است؟
خازن را میتوان به یک باتری تشبیه نمود که به صورت مدام در حال شارژ و دشارژ شدن است؛ این باتری به سرعت شارژ میگردد و در زمان قطع جریان در مدار تخلیه میگردد. در واقع خازنها جریان را از خود عبور میدهند تا وقتی که کاملا شارژ شوند؛ پس از آن دیگر به هیچ وجه اجازه عبور جریان را نمیدهند، البته این کار به صورت مداوم تکرار میشود.
مثلا در یک سوئیچ شبکه که مدام در حال پردازش و ارسال دادهها است، خازنها میتوانند به تثبیت ولتاژ و پایداری عملکرد سیستم کمک کنند. توجه داشته باشید که مهمترین وظیفه خازن در مذار، ذخیره انرژی در زمان افت جریان در مدار بوده و از آن به عنوان یک تقویتکننده استفاده میشود و دلیل به کارگیری از خازن در مدار نیز همین موضوع است.
سخن پایانی
اکنون که با تفاوت بین خازن و کنتاکتور آشنا شدید و ضرورت به کارگیری از کنتاکتور خازنی را میدانید، توصیه میکنیم با تهیه این قطعه جریان هجومی را کنترل نمایید. در واقع کنترل نمودن این جریان لحظهای اهمیت زیادی دارد و سبب جلوگیری از خراب شدن خازن و سوختگی کنتاکتور میگردد.
کنتاکتور بایستی قابلیت قطع و وصل بار با خاصیت خازنی را داشته باشد تا بتواند خازن را به یک مقاومت ثابت برساند. بنابراین خازنها با ذخیره انرژی و اصلاح ضریب توان، کیفیت برق را بهبود میبخشند و همینطور به کاهش مصرف انرژی کمک میکنند؛ اما کنتاکتورها همانند کنتاکتورهای اشنایدر، وظیفه قطع و وصل جریان و حفاظت از تجهیزات را برعهده دارند. از شما عزیزان تشکر میکنیم که تا انتهای این مطلب همراه بودیم؛ امیدواریم مطالب بیان شده برایتان مفید باشد.
اگر میخواهید مطمئنترین انتخاب را داشته باشید، مشخصات پروژهتان را با ما در میان بگذارید تا دقیقترین مدل و برند را پیشنهاد کرده و با بهترین قیمت به دست شما برسانیم. برای دسترسی سایر دسته بندی محصولات برق صنعتی اشنایدر از دسته بندی های انواع کلید برق صنعتی، کلید مینیاتوری، کلید اتوماتیک، کليد اتوماتيک فیکس، کلید هوایی، کلید حرارتی مغناطیسی، کلید جرثقیل، انواع رله برق صنعتی، رله ضربه ای، رله شیشه ای، رله کنترل فاز، رله کنترل سطح، رله کنترل جريان و ولتاژ، رله ارت فالت و ترانس، کنتاکتور، کنتاکتور خازنی، محافظ، محافظ جان، محافظ جان ترکیبی، سوئیچ، سلکتور سوئیچ، سوئيچ طنابی، لیمیت سوئیچ، سنسور، پی ال سی، خازن، پوش باتن، پاورمتر، چراغ سيگنال، تایمر، رگولاتور، منبع تغذیه، سافت استارتر، اینورتر، بی متال، جوی استیک صنعتی، لوازم جانبی کلید مینیاتوری، فیوز کریر، که همه این دسته بندی ها از محصولات اشنایدر الکتریک فرانسه می باشد.