انواع روش های تست کنتاکتور
انواع روش های تست کنتاکتور
کنتاکتور چیست؟
کنتاکتور یک تجهیز الکترومغناطیسی است که با استفاده از یک بوبین(کویل) و مدار مغناطیسی، مجموعهای از کنتاکتها را باز یا بسته میکند. به نوعی وسیلهای است که برای قطعو وصل خودکار مدارهای برق خصوصاً مدارهای قدرت مانند موتورهای سهفاز، هیترها، پمپها و تجهیزات صنعتی استفاده میشود.
کنتاکتور نقش کلید از راه دور را دارد، یعنی بدون دخالت دست و تنها با ارسال یک فرمان الکتریکی میتواند جریانهای بزرگ را قطع و وصل کند. به طور خلاصه، بوبین تحریک میشود، میدان مغناطیسی ایجاد میکند و هسته آهنی را به داخل میکشد، و در آخر کنتاکتها بسته میشوند. در ادامه به توضیح کلی کنتاکتورها و انواع روش تست کنتاکتورها میپردازیم.
چرا از کنتاکتورها استفاده میکنیم؟
کلیدهای معمولی نمیتوانند جریانهای چند ده تا چند صد آمپر را تحمل کنند، اما کنتاکتورها میتوانند. از طریقی کنتاکتورها کنترل از راه دور دارند یعنی کنتاکتور با ولتاژهای کوچک فرمان میگیرند ولی بارهای بزرگ را کنترل میکنند. یکی دیگر از مسائلی که از کنتاکتورها استفاده میشود، کارکرد خودکار آنهاست، مناسب برای سیستمهای اتوماسیون، تایمرها، سنسورها و کنترل هوشمند.
کنتاکتورها برای ایجاد ایمنی بالایی که دارند بسیار استفاده میشوند، در واقع امکان استفاده در سیستمهای حفاظتی مثل رله حرارتی و رلههای محافظ ولتاژ به کار میآید. قابلیت سوئیچینگ سریع و مداوم یکی از ویژگیهای بارز کنتاکتورهاست، طراحی کنتاکتور طوری است که بتواند صدها هزار بار قطع و وصل بدون آسیب انجام دهد.
اجزای اصلی کنتاکتور
بوبین، یک سیمپیچ که با برقدار شدن، میدان مغناطیسی ایجاد میکند. و همین موضوع باعث ثابت ماندن برق میشود.هسته ثابت و متحرک که از جنس آهن سیلیسدار است؛ وظیفه ایجاد نیروی جذب برای جابجایی کنتاکتها را دارد.
کنتاکتهای اصلی برای عبور جریان بار اصلی مثلاً موتور است. معمولاً ۳ عدد برای سیستم سهفاز کافی است. کنتاکتهای کمکی، برای مدار فرمان، مانند چراغ سیگنال یا نگهدارنده برای کنتاکتور اصلی استفاده میشوند. فنر برگشت، که بعد از قطع فرمان، هسته را به حالت اولیه برمیگرداند و باعث میشود سیستم از نو شروع به کار کند. حفاظ و بدنه که یکی از اصلیترین اجزای کنتاکتور است، به طوری این قطعه مهم است که اگر این قطعه کمی به مشکل بر بخورد کل سیستم کنتاکتور به مشکل بر میخورد، این قطعه جهت محافظت در برابر ضربه، حرارت و گردوغبار است.
تست مقدماتی و بررسی شرایط نصب
قبل از شروع هرگونه تست الکتریکی، باید شرایط محیطی و نصب کنتاکتور بررسی شود. این موارد اغلب نادیده گرفته میشوند اما پایه اصلی بسیاری از خرابیها همین عوامل هستن.
تست ظاهری
اولین و سادهترین روش برای بررسی کنتاکتورها تست ظاهری است. هرچند ساده به نظر میرسد اما بسیاری از عیبهای اولیه با همین بررسی قابل تشخیصاند.
موارد بررسی در تست ظاهری
سوختگی و تغییر رنگ بدنه یا بوی سوختگی که معمولاً به دلیل اضافهبار، کاهش فشار فنر یا چسبیدن کنتاکتورها رخ میدهد.
پوستهپوسته شدن، یا تغییر شکل ترمینالها، نشانهی عبور جریان بیش از حد یا اتصال نامناسب سیمها باعث پوستهپوسته شدن آنها میشود.
وضعیت کنتاکتهای کمکی و اصلی، بررسی اینکه کنتاکتها سیاهشده، خورده شده، یا جوش خورده نباشند. تقریبا یکی از حساسترین بخشها است.
شنیدن صدای غیرعادی هنگام عملکرد، صدای بلند یا لرزش معمولاً نشاندهنده ضعیف بودن بوبین یا مشکلات مغناطیسی است.
بررسی مشکلات مکانیکی، مانند گیر کردن هسته متحرک، شکستگی فنر، یا جمع شدن گردوغبار.
تست عملکرد مکانیکی
این تست بدون برقدار کردن مدار انجام میشود و هدف آن اطمینان از سلامت مکانیزم داخلی است. این تست باعث میشود تا نصف بیشتر مشکلات خود کنتاکتور را متوجه شوید.
مراحل تست
یکی از مهمترین مراحل تست این است که خودتان انجام دهید. در اولین مرحله، با دست هستهی متحرک یا شستی تست را فشار دهید، سپس چک کنید حرکت نرم، بدون گیر و با برگشت سریع انجام شود. عملکرد فنر بازگرداننده را بررسی کنید.و بعد کنتاکتها هنگام فشردن باید کاملاً بسته و هنگام رها کردن کاملاً باز شوند، اگر حرکت سخت باشد، معمولاً عوامل زیر دخیلاند؛
تجمع گردوغبار، کاهش خاصیت فنر، زنگزدگی هسته، شکستگی یا ناهممحوری قطعات مکانیکی در این صورت هر چه سریعتر مشکل را باید برطرف کنید.
تست اتصال بدنه
با استفاده از مگِرتستر، مقاومت عایقی بوبین نسبت به بدنه اندازهگیری میشود. مقدار کمتر از چند مگااهم نشاندهنده ضعف عایق یا رطوبت است.
تست تغذیه مستقیم بوبین
این روش برای مواقعی است که میخواهید مطمئن شوید بوبین روشن شده و کنتاکتور جذب میکند، این تست برای مهم بودن این قطعه حتما باید زود به زود انجام شود مراحب به صورت زیر است.
ولتاژ نامی بوبین را اعمال کنید. جذب کامل و بدون لرزش نشاندهنده سلامت بوبین است، اما؛ لرزش یا صدای زیاد نشانهای از کمبود قدرت مغناطیسی یا ولتاژ نامناسب است. در این صورت باید شستوشو، تنظیم یا تعویض قطعات انجام شود
تست حرکت هسته و بخشهای مغناطیسی
عملکرد صحیح هسته آهنی ثابت و متحرک یکی از مهمترین فاکتورهای کارکرد کنتاکتور است. خرابی این بخش معمولاً با لرزش، صدای غیرعادی یا جذب ناقص مشخص میشود. روش انجام تست را حتما باید با ریزبینی فراوان انجام دهید، کنتاکتور را از مدار خارج کنید، و هسته متحرک را با دست فشار دهید، باید بهصورت یکنواخت و بدون گیر کردن حرکت کند و صدای برخورد صفحات باید نرم و واضح باشد. در صورت وجود گریس یا چربی روی سطح هسته، آن را تمیز کنید، زیرا تمیزی باعث بررسی بهتر میشود.
اگر در یکی از مراحل صدایی شنیدید میتواند نشانههای خرابی همچون، گیر کردن هسته به دلیل آلودگی، خوردگی یا زنگزدگی، خرابی فنر برگشت، شکستگی حلقه سایهزن باشد. این تست ساده، پایه و اساس تشخیص کیفیت جذب است.
تست بوبین کنتاکتور
بوبین وظیفه دارد، میدان مغناطیسی لازم برای جذب هسته را ایجاد کند. کوچکترین مشکل در بوبین، کل عملکرد کنتاکتور را مختل میکند. روشهای تست بوبین، اندازهگیری مقاوم که با اهممتر مقدار مقاومت اندازهگیری میشود.
نتایج معمول سالم بودن بوبین، مقاومت خیلی بالا بوبین قطع شده، مقاومت خیلی پایین یعنی اتصال کوتاه دورها و در آخر مقاومت طبیعی، بوبین سالم
تست ایمنی و سیستم حفاظت
هر کنتاکتور باید همراه سیستمهای حفاظتی استفاده شود. بنابراین تست این تجهیزات نیز بخشی از تست کنتاکتور است. موارد بررسی؛ عملکرد صحیح رله حرارتی، عملکرد رله شنت و آندرولتاژ، بررسی فیوزهای قدرت، بررسی همخوانی کنتاکتور و بیمتال که اگر رله حرارتی به درستی عمل نکند، کنتاکتور مجبور به تحمل جریانهای اضافی میشود و سریع میسوزد.
سخن پایانی
تست کنتاکتور یک فرآیند چند مرحلهای است که تنها محدود به تست بوبین یا کنتاکتها نمیشود. برای داشتن ارزیابی جامع، باید موارد زیر را انجام داد:
بررسی شرایط محیطی و نصب، تست کامل بخشهای مکانیکی، تست بوبین از نظر مقاومت، عایق و عملکرد واقعی، تست کنتاکتهای اصلی و کمکی، تست ولتاژ و جریان در شرایط واقعی، ارزیابی دما و سلامت فیزیکی بررسی مدار فرمان و رلههای حفاظتی، تست چسبندگی و رفتار دینامیکی تمام این تستها به نوعی جلوگیری از خرابشدن کنتاکتورها است که هر سری باید انجام دهید تا از خرابشدن آنها جلوگیری کنید این تستها باعث افزایش طول عمر کنتاکتور شما نیز خواهد شد.
اگر میخواهید مطمئنترین انتخاب را داشته باشید، مشخصات پروژهتان را با ما در میان بگذارید تا دقیقترین مدل و برند را پیشنهاد کرده و با بهترین قیمت به دست شما برسانیم. برای دسترسی سایر دسته بندی محصولات برق صنعتی اشنایدر از دسته بندی های انواع کلید برق صنعتی، کلید مینیاتوری، کلید اتوماتیک، کليد اتوماتيک فیکس، کلید هوایی، کلید حرارتی مغناطیسی، کلید جرثقیل، انواع رله برق صنعتی، رله ضربه ای، رله شیشه ای، رله کنترل فاز، رله کنترل سطح، رله کنترل جريان و ولتاژ، رله ارت فالت و ترانس، کنتاکتور، کنتاکتور خازنی، محافظ، محافظ جان، محافظ جان ترکیبی، سوئیچ، سلکتور سوئیچ، سوئيچ طنابی، لیمیت سوئیچ، سنسور، پی ال سی، خازن، پوش باتن، پاورمتر، چراغ سيگنال، تایمر، رگولاتور، منبع تغذیه، سافت استارتر، اینورتر، بی متال، جوی استیک صنعتی، لوازم جانبی کلید مینیاتوری، فیوز کریر، که همه این دسته بندی ها از محصولات اشنایدر الکتریک فرانسه می باشد.